Het Hart
Er zijn religies en religies, maar Soefisme is de religie - het eigenlijke hart, de diepste kern, de ziel zelve.
Soefisme is geen deel van de Islam; integendeel, Islam is deel van het Soefisme. Soefisme bestond al voordat Mohammed geboren werd en het zal bestaan als Mohammed geheel en al vergeten is. Islams komen en gaan; religies ontstaan en lossen op; Soefisme blijft, gaat door, omdat het geen dogma is. Het is het hart zelve van religieus zijn. Ook al heb je nooit van Soefisme gehoord, toch kun je een Soefi zijn - als je religieus bent.
Krishna is een Soefi en Christus; Mahavir is een Soefi en Boeddha - toch hebben ze nooit van het woord gehoord en hebben ze nooit geweten dat er zoiets als Soefisme bestaat.
Als een religie leeft, komt dat omdat het Soefisme binnenin haar leeft. Als een religie dood is, is dat een aanwijzing dat de geest, de Soefi-geest, haar heeft verlaten. Er is alleen nog maar een levenloos lichaam over, hoe mooi ook versierd - met filosofieën, metafysica, dogma's en leerstelsels - maar als het Soefisme haar heeft verlaten riekt religie naar de dood. Dat is dikwijls gebeurd. Het gebeurt steeds, bijna overal ter wereld. Je moet je daarvan bewust zijn, anders blijf je je aan een levenloos lichaam vastklampen.
Het Christendom bevat tegenwoordig geen Soefisme. Het is een dode religie - gedood door de Kerk. Als de 'kerk' te overheersend wordt, moet het Soefisme dat lichaam verlaten. Samen met dogma's kan het niet voortbestaan. Met een dansende ziel kan het leven, maar niet met dogma's.
Samen met theologie kan het niet leven. Het zijn geen goede kameraden.
Met pausen en priesters kan Soefisme onmogelijk bestaan; het is juist het tegendeel! Het heeft geen behoefte aan pausen en priesters; het heeft geen behoefte aan dogma's. Het is niet iets van het hoofd; het hoort bij het hart. Het hart is de Kerk, geen georganiseerde kerk want elke organisatie is afkomstig van het verstand. En als het verstand er eenmaal bezit van neemt, moet het hart dat huis absoluut verlaten. Dan wordt het huis te benauwd voor het hart. Het hart heeft behoefte aan het hele uitspansel. Met minder kan het niet toe. Soefisme kan niet in kerken worden opgesloten.
Het hele bestaan is zijn enige kerk.
Het trilt van leven onder de blote hemel.
Het kan alleen trillen in vrijheid. Het sterft zodra iets een systeem wordt, een georganiseerd patroon aanneemt, een ritus wordt - dan verdwijnt de luister van het Soefisme. Het Christendom heeft Jezus gedood. De joden konden hem niet doden. Ze hebben hem gekruisigd, jawel, maar ze hebben gefaald. Ze konden hem niet doden. Hij overleefde de kruisiging. Dat is de betekenis van de verrijzenis:
het betekent niet dat Jezus fysiek overleefde, maar dat de kruising met doeltreffend bleek te zijn. De joden konden hem niet doden.
Ze hebben het geprobeerd, maar Jezus overleefde. De joden faalden waar de Christenen slaagden. Zij doodden hem zonder enige kruisiging. Zij hebben hem gedood met hun gebeden. Ze hebben hem gedood met hun dogmatiek. Ze hebben hem gedood met hun organisatie. Volgelingen slagen waar vijanden falen. Apostelen slagen waar vijanden falen. Het Christendom is nu een dode religie want het gunt het Soefisme geen bestaansrecht binnen zijn ziel. Het is bang voor het Soefisme.
Elke dogmatiek is altijd bang, want Soefisme betekent oneindige vrijheid,geen beperkingen, geen grenzen. Het lijkt meer op liefde dan op een logisch syllogisme. Het lijkt meer op poëzie dan op proza. Het is irrationeel. Daarom is alle rationele theologie er zo bang voor. Zodra je je openstelt voor het irrationele, weet je niet meer waar je aan toe bent. En let wel: god is ook irrationeel. En het is prachtig dat hij irrationeel is anders zou hij professor in de filosofie zijn aan een of andere universiteit, of paus, of priester, maar niet het bestaan zelf. Soefisme is vele doden gestorven in talloze religies. Het jainisme is een dode religie. Eens bloeide het in alle pracht en schonk het leven aan een groot mysticus als Mahavir. Toen verdween de rivier plotseling, over bleef een droge bedding. Er stroomt nu geen rivier, er is geen groen te zien op de oevers.
Het is woestijnland geworden, volslagen verlaten. Hoe komt dat? De aanhangers werden te intellectueel, te mathematisch, te logisch. Van het mysterie Mahavir maakten zij voorschriften en argumenten. Ze werden te berekenend, te knap, en zo werd de geest gedood. Soefisme moest uit het Christendom verdwijnen door een teveel aan kerkritueel. Soefisme moest uit het jainisme verdwijnen door een te grote intellectuele, theologische, filosofische inbreng. Houd dit altijd voor ogen: Soefisme is geen kerk. Het behoort tot geen enkele religie.
Alle religies, mits in leven, horen tot het Soefisme. Het is een uitgestrekt uitspansel van een bijzondere bewustzijnskwaliteit. Hoe komt dat? Hoe word je een Soefi? Niet door tot een of andere orde te behoren, maar door van het hoofd naar het hart te vallen - zo word je een Soefi.
Je kunt op twee manieren bestaan. Bijvoorbeeld als een op het hoofd gericht mens; dan zul je succes hebben in de wereld, je zult steeds rijker worden, steeds meer aanzien en macht hebben, je zult slagen in de politiek. De wereld zal je naar de ogen kijken. Maar in de innerlijke wereld zul je geheel en al mislukken - tot het uiterste - omdat een op het hoofd gericht mens in het geheel geen toegang heeft tot de innerlijke wereld. Het hoofd beweegt zich naar buiten; het is een opening naar de ander.
Het hart beweegt zich naar binnen; het is een opening naar jezelf. Of, je kunt leven als een op het hart gericht mens. Wanneer je energie, je levensenergie, van je hoofd naar je hart valt, ben je een Soefi. Een Soefi is iemand van het hart, een liefdesmens, iemand die zich er niet om bekommert waar dit universum vandaan komt, die zich er niet , om bekommert door wie het geschapen werd of waar dit alles heen leidt; iemand die eigenlijk geen vragen stelt- integendeel, hij leeft liever.
Het bestaan is er: alleen dwazen maken zich er druk om waar het vandaan komt. Alleen dwazen, zeg ik. Ze mogen zich dan hullen in slimme filosofische bewoordingen, ze blijven dwazen. Een wijs man lééft het bestaan. Het is hier en nu ! Waarom zou je je er druk om maken waar het vandaan komt? Of iemand het heeft geschapen of niet, doet er niet toe. Jij bent er, vol beweging, vol leven - dans met het bestaan! leef het! Wees het! Sta toe dat het binnenin jou zijn totale mysterie ontvouwt. En dan gebeurt het wonder: iemand die zich er niet om bekommert waar het vandaan komt, iemand die geen vragen stelt, krijgt. de antwoorden. Iemand die niet nieuwsgierig is, maar alles viert wat voorhanden is -wat er ook gebeurt, hij viert het - wordt zich plotseling bewust van de bron zelf en van het hoogtepunt.
Einde en begin gaan in hem een ontmoeting aan omdat hijzelf het mysterie wordt. Dan is het mysterie er niet als een voorwerp waar je omheen loopt om het te zien, te bekijken, te observeren. Nee, want zo kun je het niet leren kennen. Zo ontgaat het je. Je kunt er almaar omheen blijven lopen, maar dan zul je er nooit in doordringen. Hoe kom je er ooit iets van te weten? Je draait er omheen.
Je valt aan de buitenkant aan. Dring er liever in door, ga naar de kern -word het. En je kunt het worden, want jij bent er deel van. En je kunt het worden, want het is deel van jou. En dan lossen alle vragen ineens op. Plotseling is daar het antwoord. Niet dat je tot de oplossing van je problemen komt. Nee. Er zijn helemaal geen problemen. Wanneer er helemaal geen problemen zijn, ben je voor het eerst in staat om het mysterie dat het leven is, te beleven, in staat om god te zijn.
Een beroemd Soefi Al Hillaj Mansoor, je hebt vast wel eens van hem gehoord - werd door de Mohammedanen vermoord omdat hij gezegd had, Anal Hak, ik ben god. Als je tot het mysterie van het leven doordringt, ben je geen toeschouwer meer, want een toeschouwer is altijd een buitenstaander je wordt er één mee. Dan zwem je niet meer in de rivier, dan drijf je niet meer in de rivier, dan worstel je niet meer met de rivier, nee -je wórdt de rivier. Opeens realiseer je je dat de golf deel is van de rivier. En het tegenovergestelde is ook waar: de rivier is deel van de golf.
We zijn niet alleen deel van god - god is ook deel van ons. Toen Al Hillaj Mansoor beweerde, 'ik ben god,' werd hij door de Mohammedanen vermoord.
Soefisme wordt altijd door godsdienstige mensen, zogenaamd religieuze mensen, vermoord, omdat ze het niet kunnen. Maar deze mensen, deze fanatici, die in dogma's geloven, zeiden dat god de mens geschapen heeft, dus kan de mens uitsluitend een schepsel zijn, geen schepper; en het is heiligschennis, het toppunt van heiligschennis om te zeggen dat je god bent - ze vermoordden hem.
En wat zei Mansoor toen ze hem vermoordden? Hij riep luidkeels naar de hemel: 'U kunt mij niet misleiden! Zelfs in deze moordenaars zie ik u. U bent hier, in deze moordenaars en in welke vorm u ook tot mij komt, mijn god, ik zal u herkennen, want ik heb u gekend.' Soefisme is niet: dénken over het bestaan; het is het bestaan zijn. Het is niet denken, het is niet iets doen aan het bestaan. Het is gedachte noch handeling. Het is zijn.
En op dit moment kun je, zonder enige moeite, een Soefi zijn. Als je op houdt met denken en je het idee loslaat dat je iets doet, als je het hele : idee kunt laten vallen dat je een denker en een doener bent, als je gewoon tevreden bent met te zijn, dan ben je opeens een Soefi. Ik spreek over Soefi's, niet om je te indoctrineren, niet om je kennis te vergroten, maar om een Soefi van je te maken. Soefi's zingen; ze houden geen preken, want het leven lijkt meer op een lied dan op een preek. Ze dansen en praten niet over dogma's, want een dans leeft meer, lijkt meer op het bestaan, lijkt meer op fluitende vogels in de bomen en op de wind die door de pijnbomen waait; of op een waterval of regenwolken of groeiend gras. Het hele leven is een dans, het vibreert, trilt van oneindig leven. Soefi's houden van dansen; ze zijn niet geïnteresseerd in dogma's.
En ze vertellen mooie verhalen. Het leven lijkt meer op een verhaal dan op geschiedenis. En Soefi's hebben prachtige korte verhalen gemaakt. Oppervlakkig gezien kunnen ze je ontgaan. Oppervlakkig gezien lijkt zo'n verhaal een gewone anekdote. Maar als je er diep in doordringt, zijn Soefi-verhalen enorm geladen - vol betekenis, geladen met de zin van het uiteindelijke. Ik zal jullie een paar van die verhalen vertellen en ze van commentaar voorzien om je te helpen tot de diepere kern door te dringen; om je te helpen meer te begrijpen van het hart; om je energie, je hele wezen op weg te helpen naar het hart.
Je een duwtje te geven want je zult bang zijn. Het hart is het gevaarlijkste dat er op aarde is. Elke cultuur, elke beschaving, elke zogenaamde religie, snijdt een kind af. Het verstand kan alles berekenen, in kaart brengen, uitmeten. En je voelt dat de massa altijd bij je is, voor je, achter je. Velen gaan die weg; het is een snelweg - van beton, solide, je krijgt een gevoel van zekerheid.
Als je vanuit je hart leeft, ben je alleen. Er is niemand bij je. Angst grijpt je aan, neemt bezit van je. Waar ga je heen? Je weet niets meer, want samen met de massa op de snelweg, weet je dat je ergens heen gaat omdat je denkt dat de massa dat weet. En iedereen neemt dezelfde houding aan. Iedereen denkt: Zo velen gaan die kant uit, ze zullen dus wel ergens heen gaan, waarom zouden anders zoveel miljoenen mensen die kant uitgaan? Ze moeten ergens heen gaan. Iedereen denkt zo.
Maar in feite gaat de massa nooit ergens heen.
Een massa heeft nog nooit een doel bereikt.
De massa blijft zich voortbewegen. Je wordt geboren, wordt deel van
de massa. En die was al in beweging voor je werd geboren. En op zekere dag vind jij je einde, je gaat dood en de massa blijft zich voortbewegen, want er worden altijd nieuwelingen geboren.. De massa komt nooit ergens! - maar, het geeft je een behaaglijk, knus gevoel, omringd te zijn door zoveel mensen die wij-zer zijn dan jij, ouder dan jij, meer ervaren dan jij; zij zullen toch wel weten waar ze naar toe gaan - je voelt je geborgen. Op het moment dat je naar je hart begint te vallen…... en het is een val: zoals vallen in een afgrond.
Daarom zegt men in het Engels, als iemand verliefd is, dat hij in liefde is 'gevallen'. Het is een val het hoofd ziet het als een val - iemand is de verkeerde kant op gegaan, hij is gevallen. Als je naar je hart begint te vallen, ben je alleen; nu is er niemand die bij je kan zijn. Jij in je totale eenzaamheid. Angst komt op, je bent bang. Je weet niet meer waar je naar toe gaat, want er i's niemand en er zijn geen wegwijzers. In wezen bestaat er geen stevig solide pad. Het hart is niet in kaart gebracht, niet uitgemeten, niet ingedeeld. Je zult ontzettend bang zijn.
Mijn hele streven is erop gericht om jullie te helpen niet bang te zijn, want je kunt alleen via het hart herboren worden. Maar voor je wordt herboren, zul je moeten sterven. Niemand kan herboren worden voor hij sterft. Daarom is alles wat het Soefisme je leert - en ook Zen en Chassidisme, want dat zijn vormen van Soefisme - hoe je sterven moet. De kunst van het sterven ligt eraan ten grondslag. Ik leer jullie hier niets anders dan dit: hoe je sterven moet Als je sterft, ben je beschikbaar voor de oneindige levensbronnen.
Je sterft, echt, in je huidige vorm. Die is te bekrompen geworden. Je kunt er alleen in overleven - niet leven. De geweldige mogelijkheid van het leven is volkomen afgesloten en je voelt je ingeperkt, gevangen. Overal voel je een beperking, een grens. Waar je ook gaat doemt er een muur op, een stenen muur. Mijn hele streven is erop gericht deze stenen muren af te breken. En ze zijn niet van steen - ze bestaan uit gedachten. Gedachten bestaan uit voorschriften, geschriften. Ze omringen je. En waar je ook gaat, je draagt ze met je mee. Je draagt je gevangenis met je mee. Je gevangenis hangt altijd om je heen. Hoe kun je die muren afbreken?
Het afbreken van de muren zal je voorkomen als een dood. In zekere zin is het dat ook, omdat je huidige identiteit verloren zal gaan. Je zult niet meer zijn wie je was. Je wordt plotseling wat anders. Het heeft altijd in je verborgen gezeten, maar je was je er niet van bewust. Er is opeens een onderbreking. Het oude bestaat niet meer, iets totaal nieuws heeft zijn intrede gedaan. Het is geen voortzetting van je verleden. Daarom noemen we het een dood.
Het is geen voortzetting: er zit een leemte tussen. En als je terugkijkt, zul je het gevoel hebben dat alles vóór die verrijzenis niet echt was. Het lijkt alsof je het in een droom gezien hebt; of je hebt het ergens gelezen, het is het verhaal van iemand anders, niet het jouwe. Het oude verdwijnt volkomen. Daarom noemen we het een dood.
Iets volkomen nieuws komt tot leven. En onthoud het woord 'volkomen' het is geen aangepaste vorm van het oude; het staat in geen enkel verband met het oude. Het is een verrijzenis. Maar die verrijzenis kan alleen plaatsvinden als je in staat bent te sterven. Soefisme : het Hart is een dood en een verrijzenis.
En ik noem het de religie.
( bovenstaande uit ‘totdat je sterft” door Osho )
Terug naar Nieuws
